فدراسیون پزشکی ورزشی جمهوری اسلامی ایران

    نقش تغذیه در ورزش قهرمانی

    1393/10/06 09:37:35

    هدف اصلی تغذیه ورزشی،ایجاد زمینه مناسب برای پرداختن به ورزش سالم و ایمن است تا ورزشکاران بتوانند عملکرد ورزشی خود را بهبود بخشند.

    تغذیه و ورزش دو انتهای طیف فرآیند کسب انرژی و مصرف آن در تمامی فعالیت های فیزیکی بدن هستند.با تغذیه نیازهای بدن شامل نیاز به انرژی (با مصرف کربوهیدرات ها وچربی ها)نیاز به ترمیم ساختاربدن (با مصرف مواد پروتئینی)ونیاز به ویتامین ها،مواد معدنی وسایر موادی که به مقادیرکم (در حد میلی گرم ومیکروگرم)مورد نیاز بدن هستند،تامین می شود.بدن هنگام فعالیت های فیزیکی و ورزش،این انرژی دریافتی را مصرف واز پروتئین ها برای ساختن بافت های بدن و ترمیم بافت های تخریب شده و از ویتامین ها،مواد معدنی وسایرریزمغذی ها برای انجام این واکنش ها استفاده می کند.

    نقش تغذیه در ورزش یونان باستان وهنگام شروع بازی های المپیک در سده های قبل از میلاد شناخته شد.زمانی که ورزشکاران شرکت کننده در بازیهای المپیک با افراط در مصرف مقادیر زیادی مواد غذایی مانند گوشت ،نان و نوشیدنی ها سعی در افزایش نیروی خود داشتند تا بتوانند پیروز رقابت های المپیک باشند.درعصرحاضر،با ارتقای سطح رقابت های ورزشی وآمادگی جسمانی ورزشکاران نخبه،فاصله بین شکست و پیروزی کوتاه شده است.به همین دلیل جزییات ممکن است باعث تفاوتی چشمگیر در نتایج مسابقه ها شود.رژیم غذایی هم یکی از عوامل موثر در عملکرد ورزشکاران و ضامن موفقیت های ورزشی هستند.

    تغذیه ورزشی حیطه ای از علم تغذیه و رژیم درمانی است که تمام افرادی که درگیر فعالیت های ورزشی اعم از حرفه ای هستند،تحت پوشش قرار می دهد.هدف اصلی تغذیه ورزشی،ایجاد زمینه مناسب برای پرداختن به ورزش سالم و ایمن است تا ورزشکاران بتوانند عملکرد ورزشی خود را بهبود بخشند.

    اهداف اختصاصی تغذیه ورزشی عبارتند از:

    برنامه ریزی تغذیه ای برای تامین گروهای غذایی و مایعات مورد نیاز،حفظ ذخایر انرژی بدن(مانند ذخیره گلیکوژن عضلات)،تسهیل درهضم غذای مصرفی،کاهش خستگی،کم کردن آثار استرس های متابولیکی،تسریع بازیابی وکمک به رشد عضلات،تغذیه ورزشکاران براساس دوره های طولانی مدت وکوتاه مدت برنامه ریزی می شود.آمادگی جسمانی ای که ورزشکار درطول یک فصل ورزشی به آن نیاز دارد،مستلزم برنامه ریزی قبل از شروع فصل است.برنامه غذایی طولانی مدت ورزشکاران هرهفته باید مورد بررسی قرار گیرد وبا در نظرگرفتن شدت ومیزان تمرین ها،تغییرات لازم در رژیم غذایی به صورتی اعمال شود تا وزن ایده آل ،عضلات متناسب و درصدچربی مورد نیاز هر رشته ورزشی به تدریج حاصل شود.در برنامه ریزی کوتاه مدت،هر روز وهرساعت منتهی به رویداد ورزشی مورد بررسی قرارمی گیرد تا هنگام شروع مسابقه ،ورزشکاران به اندازه کافی مایعات وانرژی دریافت کرده باشند،باقیمانده مواد غذایی درمعده وجود نداشته باشدودرصورتی که زمان مسابقه طولانی شود،برنامه مصرف کربوهیدرات ها ونوشیدن مایعات در زمان مسابقه از قبل برنامه ریزی شده باشد.در دوره تمرین های سنگین،راهکارهای تغذیه ای معطوف به برنامه ریزی برای تمرین ها،روزهای بعد از تمرین،بازیابی ذخایر انرژی بعد از تمرین وجایگزینی مایعات از دست رفته است.برای تقویت ذخیره های انرژی دربدن ورزشکاران نیز از روش هایی استفاده می شود که یکی از آنها بارگیری کربوهیدرات هاست.در این روش ابتدا یک هفته قبل از مسابقه ها،شدت تمرین ها افزایش می یابد وسپس وعده های غذایی غنی از کربوهیدرات به ورزشکاران ارائه می شود تا از این طریق ذخایرگلیکوژن عضلات افزایش یابد.علاوه بربرنامه ریزی های تغذیه ای در تیم ها واردوهای ورزشی،مشاوران تغذیه ورزشی سعی می کنند با آموزش الگوهای صحیح تغذیه ورفتارهای تغذیه ای مفید،شرایطی فراهم کنند که ورزشکاران در زمانی که در اختیار تیم ها نیستند هم تغذیه مناسبی داشته باشند.تغذیه بدون توجه به اصول تغذیه واهداف ورزشی،آثار منفی در عملکرد ورزشی خواهد داشت بنابراین هرنوع تغییردررژیم غذایی،کاهش یا افزایش وزن،استفاده از مواد غذایی جدید ومکمل های ورزشی باید با توجه به هدف وبا نظارت مشاوران تغذیه ورزشی برنامه ریزی شود.

    دکترحمیدرضا دوست محمدی-مسئول کمیته آموزش هیات پزشکی ورزشی استان سمنان

     

    کد خبر : 26759
    برای استفاده بهنر از سایت جاوا اسکریپت را فعال نمایید